دانلود مقاله ادبیات کودک و نوجوان

سه‌شنبه 22 اسفند 1396
دانلود مقاله ادبیات کودک و نوجوان برگرفته از داشنامه زبان و ادب فارسی
دسته بندی تاریخ و ادبیات
فرمت فایل doc
حجم فایل 20 کیلو بایت
تعداد صفحات فایل 17
مقاله ادبیات کودک و نوجوان

فروشنده فایل

کد کاربری 4152

*مقاله ادبیات کودک و نوجوان*


ادبیات کودک‌ و نوجوان‌

مهدی‌ حجوانی‌

برگرفته از: دانشنامه زبان و ادب فارسی

آثار مکتوب‌ تخیّلی‌ و هنرمندانه‌ای‌ که‌ یا برای‌ کودکان‌ و نوجوانان‌ نوشته‌ شده‌ باشد، یا، بدون‌ چنین‌ قصدی‌، چنان‌ خلق‌ شده‌ باشد که‌ توجّه‌ و علاقة‌ آنان‌ را برانگیزد.

با این‌ تعریف‌، ادبیّات‌ شفاهی‌، که‌ درواقع‌ مادر ادبیّات‌ مکتوب‌ است‌، از محدودة‌ ادبیّات‌ کودک‌ و نوجوان‌ خارج‌ می‌شود. «تخیّلی‌ و هنرمندانه‌» بودن‌ این‌ ادبیّات‌ نیز، که‌ بر جنبة‌ زیبایی‌شناختی‌، هنری‌ و خیال‌پردازانة‌ آن‌ در بازآفرینی‌ واقعیّات‌ تأکید دارد، آن‌ را از نوشته‌های‌ غیرتخیّلیِ وفادار به‌ ثبت‌ واقعیّات‌، به‌ قصد آموزش‌ یا ایجاد مهارت‌ در مخاطب‌، جدا می‌سازد.

عبارتِ «برای‌ کودکان‌ و نوجوانان‌» هم‌ به‌ این‌ معنی‌ است‌ که‌ آنچه‌ به‌صورت‌ مقاله‌ یا داستان‌ دربارة‌ کودکان‌ و نوجوانان‌ نوشته‌ شده‌ باشد و مخاطب‌ آن‌ بزرگسالان‌ باشند و نثر و پرداختش‌ در خور فهم‌ بچّه‌ها نباشد، مصداق‌ این‌ تعریف‌ نخواهد بود.

جملة‌ «چنان‌ خلق‌ شده‌ باشد که‌....» ناظر بر آثاری‌ است‌ که‌ نویسنده‌ برای‌ بچّه‌ها ننوشته‌، ولی‌ مخاطب‌ کودک‌ و نوجوان‌ پیدا کرده‌ و بعدها در حوزة‌ این‌ ادبیّات‌ راه‌ یافته‌ است‌؛ مانند اولیور تویست‌ ، اثر چارلز دیکنز .

اغلب‌ متون‌ نظری‌ ادبیّات‌ کودک‌ و نوجوان‌ سرزمین‌ ما از این‌ نکته‌ غفلت‌ ورزیده‌ و این‌ ادبیّات‌ را صرفاً «نوشته‌ها و سروده‌هایی‌» دانسته‌اند که‌ «ارزش‌ ادبی‌ یا هنری‌ دارند و برای‌ کودکان‌ و نوجوانان‌ پدید می‌آیند» (نک‌:.میرهادی‌،«ادبیّات‌ کودکان‌ و نوجوانان‌»، ج‌ 2، ص‌ 164). در چنین‌ تعریفی‌، ادبیّات‌ کودک‌ فقط‌ به‌ ادبیّاتی‌ منحصر شده‌ است‌ که‌ آگاهانه‌ و با قصد قبلی‌ برای‌ کودکان‌ و نوجوانان‌ نوشته‌ می‌شود، در حالی‌ که‌ در تعریف‌ این‌ مقاله‌، ادبیّات‌ کودک‌ و نوجوان‌ ممکن‌ است‌ بدون‌ در نظر گرفتن‌ مخاطبان‌ کودک‌ نیز نوشته‌ شود و سپس‌ مقبول‌ آنان‌ بیفتد. به‌ عبارت‌ دیگر در این‌ تعریف‌، هر دو رویکردِ مخاطب‌ محور و ادبیّات‌ محور، که‌ می ‌توان‌ آنها را با هم‌ تلفیق‌ کرد، اعتبار دارند. عدّه‌ای‌ نیز، در تعریف‌ ادبیّات‌ کودک‌، جوهرة‌ ادبی‌ آن‌ را انکار کرده‌ و برای‌ آن‌ شأنی‌ صرفاً ارتباطی‌ قائل‌ شده‌اند.از صاحبان‌ چنین‌ نظری‌، مثلاً، نیکولاس‌ تکر (نک‌:.هانت‌، ص‌20) و سیّدعلی‌ کاشفی‌ را، در ایران‌، می‌توان‌ نام‌ برد(نک‌: کاشفی‌ خوانساری‌، ص‌ 19ـ29). در برخی‌ متون‌ قدیم‌تر، وقتی‌ که‌ از ادبیّات‌ کودک‌ سخن‌ رفته‌ است‌، ادبیّات‌ را به‌ مفهوم‌ دوم‌ به‌ کار برده‌اند: «در فرهنگ‌ روان ‌شناسی‌ و آموزش‌ و پرورش‌، ادبیّات‌ کودکان‌ به‌ مجموعة‌ آثار یا نوشته‌هایی‌ (کتابها و مقالات‌) گفته‌

می‌شود که‌ به‌ وسیله نویسندگان‌ متخصّص‌ برای‌ مطالعة‌ آزاد کودکان‌ تهیّه‌ می ‌شود و در همة‌ آنها ذوق‌ و سطح‌ نضج‌ کودکان‌ مورد توجّه‌ است‌ (شعاری‌نژاد، ص‌ 29).

در چنین‌ تعریفی‌، رویکرد به‌ ادبیّات‌ کودک‌ بیشتر تعلیم‌ و تربیتی‌ است‌. این‌ تلقّی‌ از ادبیّات‌ کودکان‌ به‌ ادواری‌ بازمی ‌گردد که‌ هنوز تفکیک‌ روشنی‌ بین‌ آثار ادبی‌ هنرمندانه‌ و آثار آموزشی‌ نبوده‌ و به‌عبارت‌ دیگر ادبیّات‌ کودک‌ استقلال‌ نداشته‌ و همچون‌ شاخه‌ای‌ از تعلیم‌ و تربیت‌ مطرح‌ بوده‌ است‌.

امّا لفظ‌ ادبیّات‌ در تعریف‌ این‌ مقاله‌ به‌ معنی‌ موضوعی‌ مستقلّ است‌ که‌ به‌عنوان‌ اثری‌ هنری‌ شناخته‌ می‌شود، و نه‌ کلیّة‌ نوشته‌های‌ مربوط‌ به‌ موضوعی‌ خاصّ، مثلاً «ادبیّات‌ کاربرد کامپیوتر در خانه‌» یا «ادبیّات‌ سیاسی‌» ( فرهنگ‌ آکسفرد ، ص‌. 728 ).

در تعریف‌ «کودک‌ و نوجوان‌» نیز، که‌ مفهومی‌ اعتباری‌ است‌ و باید حدود آن‌ از لحاظ‌ سِنّی‌ روشن‌ شود، در حوزه‌های‌ گوناگون‌ مانند روان‌شناسی‌، ادبیّات‌، آموزش‌ و پرورش‌، فقه‌ و حقوق‌ (قانون‌ مدنی‌، قانون‌ کار) اختلاف‌ نظر هست‌ و مرزبندیهای‌ گوناگونی‌ برای‌ آن‌ صورت‌ گرفته‌ است‌ (ذاکرشهرک‌ و بهداد، ص‌.76ـ79).

در حوزة‌ ادبیّات‌ کودک‌ و نوجوان‌ ایران‌، از اوایل‌ دهة‌ شصت‌، دربارة‌ سالهای‌ دورة‌ کودکی‌ و نوجوانی‌، این‌ جدول‌ متداول‌ شده‌ است‌: گروه‌ سنّی‌ الف‌.. سالهای‌ پیش‌ از دبستان‌ و سال‌ اوّل‌ دبستان‌؛ گروه‌ سنّی‌ ب‌.. سالهای‌ دوم‌ و سوم‌ دبستان‌؛ گروه‌ سنّی‌ ج‌...سالهای‌ چهارم‌ و پنجم‌ دبستان‌؛ گروه‌ سنّی‌ د.. دورة‌ راهنمایی‌؛ گروه‌ سنّی‌ ه... سالهای‌ دبیرستان‌.

نویسنده‌ ادبیّات‌ کودک‌. .نویسندة‌ ادبیّات‌ کودک‌ و نوجوان‌ یا کسی‌ است‌ که‌ با قصد قبلی‌ و در نظر گرفتن‌ مخاطبی‌ از پیش‌ تعیین‌شده‌ اثر خود را خلق‌ می‌کند، و یا نویسنده‌ای‌ است‌ که‌ به‌هنگام‌ نوشتن‌ کاملاً آزادانه‌ و بدون‌ در نظر گرفتن‌ مخاطبی‌ معیّن‌ عمل‌ کرده‌ است‌، امّا در حین‌ نوشتن‌، کودک‌ درونش‌ فعّال‌ شده‌ و اثرش‌ یا به‌ سنجش‌ ناقدان‌ و کارشناسان‌ ادبیّات‌ کودک‌ و نوجوان‌ و یا به‌ ذوق‌ و سلیقة‌ خود کودکان‌ و نوجوانان‌ پسندیده‌ و پذیرفتة‌ بچّه‌ها شده‌ است‌. گاه‌ نیز نویسندة‌ این‌ نوع‌ ادبیّات‌ خود کودک‌ یا نوجوانی‌ است‌ که‌ نوشته‌اش‌ از قوّت‌ ادبی‌ برخوردار است‌ و مصداق‌ ادبیّات‌ کودک‌ و نوجوان‌ واقع‌ می‌شود.


بهترین روش کسب درآمد از اینترنت
نظرات (0)
برای نمایش آواتار خود در این وبلاگ در سایت Gravatar.com ثبت نام کنید. (راهنما)

نام :
پست الکترونیکی :
وب/وبلاگ :
ایمیل شما بعد از ثبت نمایش داده نخواهد شد